Of bel naar het telefonisch spreekuur, dagelijks tussen 9-11u en 16-17u
078 - 770 81 81

agressief, opstandig of in overtreding?

Schreeuwen, schoppen, slaan en bijten; bij veel kinderen gebeurt dat wel eens. Sommige vormen van agressief gedrag horen bij een bepaalde leeftijd. Denk maar aan de driftbuien van je peuter, of de plotselinge kwaadheid van een puber.

Leren omgaan met gevoelens

Kinderen moeten leren om hun gevoelens op een goede manier te uiten, bijvoorbeeld door erover te praten. Dat is niet altijd gemakkelijk.

Gaat het gedrag te ver?

Je kind moet leren om voor zichzelf op te komen, maar iemand uitschelden of gericht naar een scheenbeen schoppen is iets heel anders. Het kind wil dan een ander echt pijn doen, misschien zelfs zonder enige aanleiding. En dat hoort er niet bij!

Een ander kind pesten, vernederen, uitschelden, bedreigen en buitensluiten is agressief gedrag.

Wat kun je doen tegen agressief gedrag?

  • Grijp meteen in als je kind agressief is, maar blijf hierbij zelf rustig en sla nooit.
  • Zorg dat je kind je aankijkt en zeg welk gedrag moet stoppen.
  • Vraag je kind ook waarom het zich zo gedraagt. Wil het dat niet zeggen, probeer dan de reden van de agressie zelf te ontdekken.
  • Leg uit waarom je kind niet mag slaan. Wijs daarbij op de negatieve gevolgen voor de ander. Vraag hoe je kind het zelf zou vinden als het werd geslagen. Je kind ontwikkelt daardoor een geweten.
  • Keur het gedrag van je kind af en niet je kind zelf. Zeg dus: ‘Ik vind het vervelend dat je schopt,’ en niet: ‘Ik vind jou vervelend.’
  • Wees duidelijk. Geef je grenzen aan en verbind consequenties (gevolgen) aan het gedrag.
  • Geef je kind positieve aandacht als het zich aan de regels houdt.
  • Je kunt je kind belonen als het zich goed gedraagt.
  • Geef het goede voorbeeld: laat zien hoe jij problemen oplost en schreeuw of sla zelf nooit.
  • Ten slotte is ‘sorry zeggen’ natuurlijk ook belangrijk.

Hulp zoeken

Soms lukt het niet of is het moeilijk om vat te krijgen op agressief gedrag van je kind. Het kan dan veel invloed hebben op je gezin en op hoe je jezelf voelt. Als je je zorgen maakt over aanhoudend agressief gedrag, kun je het best contact opnemen met je huisarts, het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) in je buurt of met Bureau Jeugdzorg.

 

Niet luisteren

Ieder kind luistert wel eens niet, dat is normaal. Kinderen zijn in ontwikkeling. Ze krijgen steeds meer een eigen wil en gevoelens en verkennen steeds meer hun eigen grenzen.

Grenzen stellen

Er zijn verschillende dingen die je kunt doen op het moment dat je kind niet luistert. Zoals het gedrag negeren, verbieden of je kind even apart zetten, als het maar doorgaat met niet luisteren. Je kunt op verschillende manieren grenzen stellen. Daarnaast zijn er verschillende tips om ongehoorzaamheid te voorkomen.

Ongehoorzaamheid voorkomen

  • Zeg precies wat je wilt dat je kind doet: "Het is bedtijd, ga nu je tanden poetsen."
  • Wees consequent. Doe ook echt wat je zegt en zorg dat je kind niet zomaar onder je grens uit komt. 
  • Geef zelf het goede voorbeeld: laat je kind merken dat je luistert als het iets wil vertellen en neem daarvoor de tijd. Als je kind merkt dat je echt luistert, zal het ook beter naar jou luisteren. 
  • Stel niet te hoge eisen en geef je kind de tijd en de ruimte om iets te doen wat jij vraagt. Word niet boos als het niet meteen lukt.
  • Geef zo veel mogelijk aandacht en complimentjes aan gedrag dat jij graag ziet bij je kind. Dat zorgt ervoor dat je kind dat vaker gaat doen.

Discussie

Kinderen willen soms ook graag weten waarom je bepaalde regels stelt. Dat maakt het makkelijker om de regels te kunnen accepteren. Ook al is je kind het er niet helemaal mee eens is. Of misschien heeft je kind goede argumenten om het anders te doen! Het is dan sportief om de regel bij te stellen. Maar ga niet te lang in discussie: 1 of 2 keer uitleggen is voldoende.

 

Leren omgaan met emoties

Als kinderen ouder worden, moeten ze leren met hun emoties om te gaan. Boosheid is één van de emoties die niet zo makkelijk hanteerbaar zijn. Alle kinderen uiten hun boosheid daarom wel eens door brutaal of opstandig gedrag. Bijvoorbeeld door te schreeuwen, schelden of iets respectloos of onbeschofts te zeggen als iets niet mag of lukt.

Eerst denken, dan doen

Je kunt zeggen dat het prima is als je buik voelt dat je boos bent, maar dat je dan eerst je hoofd moet vragen wat de oplossing is: 'eerst denken, dan doen'.

Het zal natuurlijk niet altijd lukken om brutaal en opstandig gedrag te voorkomen. Het ene kind heeft dat meer dan het andere kind. Dit heeft met temperament te maken.

Tips voor brutaal en opstandig gedrag

  • Als je kind brutaal is of opstandig doet, blijf dan rustig. Je stem verheffen of schreeuwen helpt niet.
  • Als je je kind zijn zin geeft, beloon je het gedrag en gaat je kind het vaker doen.
  • Als je kind is afgekoeld, is het belangrijk dat je met je kind over het gedrag praat.
  • Vertel je kind op een rustige, maar duidelijke toon, welk gedrag je niet accepteert en waarom niet.
  • Laat merken dat je begrijpt wat je kind wil. Bijvoorbeeld: 'Ik weet dat je graag wilt..." Daar wordt je kind meestal rustiger van.
  • Zeg ook dat je begrijpt dat je kind zich boos voelt, maar dat schreeuwen, schelden of brutale dingen zeggen geen oplossing is. Dit kwetst anderen en levert niets op.
  • Verwacht niet teveel van je kind. Als je iets vraagt wat je kind nog niet kan, wordt je kind alleen maar opstandiger.
Trefwoorden A-Z